بستهبندیهای پلاستیکی روزمره ممکن است خطر ابتلا به کبد چرب ناشی از برگرها و نوشابهها را افزایش دهند
اجتناب از میکروپلاستیکها تقریباً غیرممکن شده است. آنها در اقیانوسها، آب آشامیدنی و حتی بدن انسان شناسایی شدهاند، اما دانشمندان هنوز در حال کشف چگونگی تأثیر آنها بر سلامت انسان هستند.
اکنون، محققان کالج دامپزشکی و علوم زیستپزشکی تگزاس A&M (VMBS) شواهدی را کشف کردهاند که نشان میدهد یکی از رایجترین پلاستیکهای جهان ممکن است بیش از آلودگی محیط زیست، آسیب برساند.
یافتههای آنها نشان میدهد که پلیاتیلن ممکن است در بیماری کبد چرب نقش داشته باشد و در صورت ترکیب با رژیم غذایی ناسالم، این وضعیت را بدتر کند.
در حالی که دانشمندان پیش از این انواع دیگری از میکروپلاستیکها را مطالعه کردهاند، پلیاتیلن با وجود اینکه تقریباً یک سوم تولید جهانی پلاستیک را تشکیل میدهد، توجه نسبتاً کمی را به خود جلب کرده است.
از آنجا که پلیاتیلن معمولاً در بستهبندی مواد غذایی، پوششهای پلاستیکی، ظروف نگهداری مواد غذایی و پوشش لیوانهای نوشیدنی استفاده میشود، محققان میخواستند مشخص کنند که آیا این پلاستیک پرکاربرد میتواند در بیماری کبد نقش داشته باشد و اگر چنین است، چگونه این اثرات را ایجاد میکند.
دکتر آدی جوشی، دانشیار گروه فیزیولوژی و فارماکولوژی دامپزشکی VMBS، گفت: “هیچ مطالعهای واقعاً تأثیر پلیاتیلن بر سلامت کبد را بررسی نکرده است و این پلاستیک بیشترین تولید را دارد.
چیزی که اکنون میدانیم این است که این میکروپلاستیکها، به ویژه پلیاتیلن، بر مکانیسمهای دفاعی و ترمیم طبیعی کبد ما تأثیر میگذارند.”
نگاهی فراتر از یک میکروپلاستیک رایج
در حالی که مطالعات قبلی عمدتاً بر روی انواع دیگر میکروپلاستیکها متمرکز بودهاند، محققان اطلاعات نسبتاً کمی در مورد چگونگی تأثیر پلیاتیلن بر سلامت کبد داشتند.
تیم جوشی با بررسی اینکه آیا قرار گرفتن در معرض پلاستیک میتواند به بیماری کبد چرب کمک کند، این شکاف دانش را پر کرد.
طبق گفته بنیاد کبد آمریکا، این بیماری حدود ۲۵٪ از مردم جهان را تحت تأثیر قرار میدهد و در آن چربی اضافی در سلولهای کبدی تجمع مییابد.
محققان دریافتند که پلیاتیلن به خودی خود علائم بیماری کبد چرب را افزایش میدهد و هنگامی که با رژیم غذایی پرچرب، فروکتوز و کلسترول همراه شود، این بیماری را تشدید میکند.
این یافتهها نشان میدهد که قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی و عادات غذایی ممکن است با هم برای تسریع آسیب کبدی همکاری کنند.
جوشی گفت: “کسانی که رژیم غذایی غربیتری دارند، از جمله غذاهایی مانند برگرها و نوشابهها، اگر در معرض پلیاتیلن نیز قرار گیرند، ممکن است شانس بیشتری برای پیشرفت به بیماری کبد چرب داشته باشند.”
این یافتهها به طورویژه شگفتانگیز بودند، زیرا پلیاتیلن مدتهاست که بهعنوان یکی از میکروپلاستیکهای بیاثر از نظر بیولوژیکی در نظر گرفته میشود.
این ماده بهجای اینکه بیضرر به نظر برسد، پتانسیل تأثیرگذاری بر سلامت کبد را هم بهتنهایی و هم در ترکیب با عوامل غذایی نشان داد و محققان را بر آن داشت تا بررسی کنند که چگونه این اثرات را ایجاد میکند.
این اثر در مجله Science Advances منتشر شده است.
نقشهبرداری از آسیب سلول به سلول
برای درک بهتر چگونگی تأثیر پلیاتیلن بر کبد، این تیم با محققان دانشگاه اوکلاهما همکاری کرد تا از رونویسی فضایی، یک فناوری نوظهور که به دانشمندان اجازه میدهد بیان ژن را در یک بافت سالم بررسی کنند، در حالی که مکان فیزیکی دقیق هر سلول را حفظ میکنند، استفاده کنند.
محققان با استفاده از این رویکرد با وضوح بالا، نواحی خاصی از آسیب کبدی را شناسایی کردند و کشف کردند که پلیاتیلن، PPAR-alpha – پروتئینی که از قبل برای تنظیم تولید چربی در کبد شناخته شده است را به عنوان یک عامل کلیدی در پاسخ کبد به قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیک فعال میکند.
آنها همچنین ANXA2، ژنی که در ترمیم بافت نقش دارد، را به عنوان یکی دیگر از عوامل بالقوه در روند بیماری شناسایی کردند.
به گفته جوشی، شناسایی این مسیر نه تنها به توضیح چگونگی تأثیر پلیاتیلن بر سلامت کبد کمک میکند، بلکه میتواند محققان را به سمت استراتژیهای درمانی جدید نیز هدایت کند.
بر اساس این کشف
اگرچه این مطالعه بینش مهمی در مورد چگونگی تأثیر پلیاتیلن بر سلامت کبد ارائه میدهد، اما چندین مسیر جدید را نیز برای تحقیقات باز میکند.
تیم تحقیقاتی در ادامه قصد دارد بررسی کند که آیا پلیاتیلن در مراحل بعدی بیماری کبد، از جمله فیبروز، نقش دارد یا خیر، در حالی که به بررسی مسیرهای مولکولی اضافی درگیر در پاسخ بدن به قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیک ادامه میدهد. آنها همچنین امیدوارند مشخص کنند که آیا دستکاری مسیر PPAR-alpha میتواند اثرات مضر پلیاتیلن بر کبد را کاهش دهد یا خیر.
جوشی گفت: “این مطالعه پیشگامانهای است که نشان میدهد پلیاتیلن میتواند در بیماری کبد چرب نقش داشته باشد و استفاده از رونویسی فضایی دقیقاً محل آسیب را در کبد مشخص کرده است.”
“سایر میکروپلاستیکها نیز ممکن است برای کبد مضر باشند و ما قطعاً باید به بررسی سایر دستههای میکروپلاستیک بپردازیم.”
همانطور که دانشمندان همچنان به کشف اثرات طولانی مدت میکروپلاستیکها بر سلامت ادامه میدهند، جوشی امیدوار است که این یافتهها هم محققان و هم عموم مردم را تشویق کند تا با دقت بیشتری در مورد چگونگی تأثیر قرار گرفتن در معرض محیط زیست روزمره بر بیماریهای مزمن فکر کنند.
بیشتر بدانید:فناوری نانو چگونه می تواند بسته بندی مواد غذایی را تغییر دهد؟
بیشتر بخوانید:سرمایه گذاری شرکتهای غذایی روی نوآوریهای نانو
لینک مفید:نظارت بر غذا با میکروحسگرهای زیست تخریب پذیر آسانتر شد
تاریخ:1405/5/19
مهسا نعمتی
